 |
Roślinne hormony hamują przerost prostaty
|
 | |
Zdrowy mężczyzna oddaje mocz przeciętnie 3–4 razy na dobę; chory, z przerostem gruczołu krokowego - prostaty – częściej, wielokroć w dzień i w nocy. Według Światowej Organizacji Zdrowia łagodny przerost stercza stwierdza się u mężczyzn z rozregulowanym wytwarzaniem męskich hormonów, czyli u połowy panów w wieku 60 lat i prawie wszystkich 80-latków! Tymczasem wszystkim im mogą pomóc roślinne hormony zwane fitosterolami.
|
|
Nie do końca znane są przyczyny powiększania się prostaty. Wiadomo jednak, że mężczyzna, który został pozbawiony jąder lub farmakologicznie zostało u niego zablokowane wydzielanie hormonów męskich - androgenów - nie powinien cierpieć na rozrost stercza.
|
|
Ustalono też, że za rozwój choroby nie są odpowiedzialne: grupa krwi, nadciśnienie, celibat, palenie tytoniu, alkohol. Zauważono jednak, że rozrostowi stercza zapobiega dieta niskocholesterolowa, co można uznać za wskazaną profilaktykę.
|
|
Zdrowy mężczyzna oddaje mocz przeciętnie 3–4 razy na dobę. Chory z przerostem gruczołu krokowego – częściej, w dzień i w nocy - a są to porcje mniej obfite niż zwykle i uciążliwie wydalane.
|
|
Objawy przerostu gruczołowego prostaty można podzielić na 3 okresy. Początkowy, w którym pojawia się częste oddawanie moczu nocą (kilka razy) i w ciągu dnia, przy całkowitym opróżnianiu pęcherza. Strumień moczu jest jednak cienki, a chory musi czekać, zanim odda mocz. Drugi okres cechuje się nasileniem częstomoczu oraz pojawianiem się stanów zapalnych pęcherza. To ostatnie powoduje bolesność oddawania moczu. W trzecim okresie choroby mogą pojawić się wtórne zakażenia, kamica i niewydolność nerek. Może wzrosnąć też poziom mocznika we krwi i rozwija się typowy obraz mocznicy, która zagraża życiu.
|
|
Przyczyną kłopotów z oddawaniem moczu jest rozrost gruczołu krokowego, zwanego też prostatą.
|
Prostata jest to narząd o niewielkich wymiarach, położony bezpośrednio pod pęcherzem. Otacza on odcinek cewki moczowej wychodzący z pęcherza i przerastając do wewnątrz „ściska jak obręcz” przewód moczowy.. Zwężenie przewodu moczowego utrudnia wypływ moczu z pęcherza.
|
|
Gdy przedłuża się czas oddawania moczu, słabnie zdolność pęcherza do wypierania moczu, wskutek czego nie opróżnia się on całkowicie.
|
|
Zaleganie moczu sprzyja m.in. zakażeniom dróg moczowych i powstawaniu kamicy moczowej, co może prowadzić do całkowitego zatrzymania moczu, zaniku miąższu nerkowego oraz niewydolności nerek. To ostatnie oznacza powolne samozatruwanie się organizmu.
|
|
Udowodnioną przyczyną nadmiernego rozrostu stercza jest samoistna nadprodukcja przez organizm starszych mężczyzn - hormonu steroidowego, który w skrócie nazywa się DHT.
|
|
Trzeba bowiem wiedzieć, że hormon DHT – sprawca przerostu prostaty powstaje w wyniku przemian biochemicznych ze skądinąd wszystkim znanej i źle kojarzącej się substancji – cholesterolu. Cholesterol jest dostarczany z pokarmem, lub wytwarzany w wątrobie. Im więcej cholesterolu w pokarmie, tym mniej samodzielnie wytwarza go organizm i odwrotnie.
|
|
Fitosterole obdarzone są tą uniwersalną cechą, że ograniczają wchłanianie cholesterolu pokarmowego w przewodzie pokarmowym, jak również zmniejszają jego wytwarzanie przez wątrobę i nasilają wydalanie.
|
|
Przypuszcza się, że te hormony roślinne imitują ludzki odpowiednik - symulując jego duży nadmiar w organizmie. Oszukany organizm blokuje mechanizmy wchłaniania surowca do produkcji hormonu - cholesterolu - z pokarmu oraz z kwasów żółciowych (w wątrobie), z których jest zwykle odzyskiwany. „Oszukane” są też enzymy produkujące cholesterol z tłuszczu krążącego we krwi, którym, w obecności fitosteroli, wydaje się, że naprodukowały wystarczającą ilość tej substancji, a więc zaprzestają pracować. Roślinne fitosterole przyjęte w odpowiedniej ilości spowodują u wielu osób spadek poziomu cholesterolu, a to z kolei skutkuje obniżeniem poziomu sprawcy przerostu prostaty - DHT!
|
|
To jednak nie koniec, a jedynie pierwszy etap dobroczynnych oddziaływań fitosteroli. Sprawca rozrostu prostaty - DHT nie powstaje bezpośrednio z cholesterolu, ale poprzez związki pośrednie, z których najważniejszym jest znany męski hormon – testosteron. Fitosterole ograniczają wytwarzanie testosteronu.
|
|
Pewien enzym przekształca testosteron w hormon DHT. Niektóre fitosterole są tak podobne do testosteronu, że enzym „myli się” i zamiast przekształcać ten ludzki hormon, bierze się za obróbkę roślinnych fitosteroli, zamieniając je w bezużyteczne „podróbki” testosteronu, które nie szkodzą prostacie. Badacze nie wykluczają również, że pewne fitosterole, z uwagi na podobieństwo struktury, usadawiają się w gruczole krokowym na miejscach „zarezerwowanych” dla DHT (w tzw. receptorach), tym samym blokują napływ DHT, a same będąc pozbawione aktywności hormonalnej, nie szkodzą prostacie.
|
|
Nic więc dziwnego, że wielu lekarzy leczenie łagodnego rozrostu stercza, zaczyna od podawania preparatów zawierających wyciągi z roślinnych fitosteroli.
|
|
Leki roślinne zawierające fitosterole są na ogół dostępne w aptekach bez recepty. Wiele z nich to wyciągi z roślin, stosowane z powodzeniem od starożytności do dzisiaj. Dzięki ich działaniu rozluźnia się „obręcz” rozrośniętego stercza zaciśnięta na przewodzie moczowym. Zwiększa się dzięki temu światło przewodu, co umożliwia pełne, bezproblemowe wydalanie moczu z pęcherza.
|
|
Te leki roślinne - stosowane na ogół w początkowym okresie rozrostu prostaty są dobrze tolerowane i bezpieczne w stosowaniu.
|
|
Najbardziej cenne spośród nich są – tak jak to już wspomnieliśmy - wyciągi z kory śliwy afrykańskiej, z nasion dyni, korzenia pokrzywy zarodków kukurydzianych , owoców palny karłowatej, itp. Przerostowi gruczołu krokowego towarzyszy najczęściej stan zapalny. Wiele fitosteroli imituje skutecznie ludzkie hormony przeciwzapalne – kortykosterydy i w ten sposób, dodatkowo, łagodzi objawy choroby.
|
|
Trzeba jednak pamiętać, że nawet całkowite wyeliminowanie trudności z oddawaniem moczu dzięki roślinnym fitosterolom nie zwalnia nikogo z kontrolnych, okresowych wizyt u urologa.
|
|
Już w pierwszej, łagodnej fazie choroby, którą można leczyć fitosterolami roślinnymi lekarz powinien - na podstawie prostego badania - wykluczyć raka prostaty, dość częstego u mężczyzn w starszym wieku.
|
|
koniec
|
|
mgr Edward Ozga Michalski
|
